Dr hab. Grażyna Urban-Godziek

Adiunkt w Katedrze Historii Literatury Staropolskiej. Polonistka i neolatynistka. Badaczka polsko- i łacińskojęzycznej literatury staropolskiej w kontekście tradycji antycznej, średniowiecznej i nowożytnej europejskiej (topika, genologia).

Od 2004 prowadzi interdyscyplinarny Ośrodek Badań nad Renesansem przy Wydziale Polonistyki UJ, w 2012 r. przekształcony w Pracownię Literatury Renesansu.

Kieruje zespołem przygotowującym edycję krytyczną Dzieł łacińskich Jana Kochanowskiego (wersja internetowa: http://neolatina.bj.uj.edu.pl).

Stypendystka: Komitetu Badań Naukowych (1999-2002), Fundacji z Brzezia Lanckorońskich (Rzym 2006); Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2006 i 2007), Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2006-2009), FNP i TNW (Wenecja 2010); Narodowego Centrum Nauki (2013-2016)

Członkini International Association for Neo-Latin Studies (IANLS) oraz Renaissance Society of America (RSA).

Ważniejsze publikacje

książka autorska

  • Elegia Renesansowa. Przemiany gatunku w Polsce i w Europie, Universitas, Kraków 2005, stron 407.

artykuły naukowe

  • Florencki złoty wiek w propagandzie medycejskiej (Cristoforo Landino, Xandra) – narodziny i trwanie mitu, w: Literatura renesansowa w Polsce i Europie. Studia dedykowane Profesorowi Andrzejowi Borowskiemu, pod red. J. Niedźwiedzia, redakcja J. Niedźwiedź, G. Urban-Godziek, E. Buszewicz, J. Koryl, P. Oczko, W. Ryczek, A. Staniszewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016 (Seria: Terminus. Biblioteca Classica II 6), s. 51–83.
  • Coś ty Kochanowski zrobił romantykom… Piętno dziewiętnastowiecznego antyrenesansyzmu i antylatynizmu w badaniach nad twórczością Jana Kochanowskiego, w: Wiązanie sobótkowe. Studia o Janie Kochanowskim, pod red. Estery Lasocińskiej i Wiesława Pawlaka, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2015 (Studia Staropolskie. Series Nova), s. 471–496.
  • Locus horribilis pod zamkniętymi drzwiami. Trzy paraklausithyra Johannesa Secundusa (el. I 5, II 5, III 1) wobec tradycji klasycznej, „Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo", Nr 4(7),  (2014).
  • Two Polish Renaissance Elegiac Cycles (by Klemens Janicki and Jan Kochanowski) in the Light of Contemporary European Practice, w: Renaissance and Humanism from the Central-East European Point of View. Methodological Approaches, ed. by Grażyna Urban-Godziek, Jagiellonian University Press, Kraków 2014, s. 261–276.
  • Introduction. The Polish Golden Age – Current State of the Arts and Challenges, w: Renaissance and Humanism from the Central-East European…, s. 7–11.
  • Jana Kochanowskiego elizejski krąg poetów samobójców i jego źródła literackie, czyli od eschatologii epickiej do elegijnej, w: Olimp − ideał, doskonałość, absolut, red. M. Korytowska, I. Puchalska, Kraków 2014, s. 211–228.
  • De consolatione somni – figura Pocieszycielki w renesansowej poezji miłosnej. Jan Kochanowski w nurcie łacińskiej literatury europejskiej (Boecjusz, F. Petrarca, G. Pontano, J. Secundus) Terminus" (2014), t. 16, z. 1(30).
  • Kromer romansopisarz. Materia historyczna i literacka w „Historii prawdziwej o przygodzie żałosnej książęcia Jana i królewny Katarzyny" (zagadnienia genologiczne), w: Marcin Kromer. Polski Liwiusz z Biecza, red. A. Obrębski, Gorlice 2014, s. 86−101.
  • Elysium of Love Poets: the Beginnings of the Motif in the Classical Literature, "Episteme. Czasopismo naukowo-kulturalne" 2012, t. 17, s. 15–35.
  • De consolatione somni. Three Ways of Conquering Love's Torments Inspired by Boethius and Petrarch: Giovanni Pontano, Janus Secundus, Jan Kochanowski, w: Acta Conventus Neo-Latini Upsaliensis. Proceedings of the Fourteenth International Congress of Neo-Latin Studies (Uppsala 2009), ed. A. Steiner-Weber et al., vol. 2, Brill: Leiden–Boston 2012, s. 1143-1153.
  • Elegia na progu. Antyczne dziedzictwo motywu paraklausithyron w twórczości elegijnej renesansu (usque ad Ioannem Cochanovium), „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka" 2011, nr 18 (38), s. 45-81.
  • Bukoliczna przestrzeń Elizjum poetów miłości, czyli o bliskich związkach erotyki bukolicznej i epicedium, w:Staropolskie Arkadie, red. J. Dąbkowska-Kujko, J. Krauze-Karpińska, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2010 (Studia Staropolskie. Series Nova), s. 36-48.
  • L'ambiente intellettuale di corte e universitario nella vita pubblica della Cracovia rinascimentale (współautorka artykułu Caterina Squillace), w:  Vita Publica e vita privata nel Rinascimento. Atti del XX Convegno Internazionale (Chianciano Terme-Pienza 21-24 luglio 2008), a cura di L. Secchi Tarugi, Istituto Studi Umanistici F. Petrarca, Franco Cesati Editore, Firenze 2010, s. 667-690.
  • De consolatione somni – figura Pocieszycielki. Jan Kochanowski w nurcie łacińskiej literatury europejskiej (Boecjusz, F. Petrarca, G. Pontano, J. Secundus), w: Twórczość Jana Kochanowskiego w kontekście nowołacińskiej literatury europejskiej i polskiej, zbiór studiów pod redakcją naukową G. Urban-Godziek, Kraków 2010 (edycja internetowa)
  • Homo bucolicus. Wzorce człowieczeństwa w europejskiej poezji pastoralnej i ich polskie realizacje w XVI i XVII w., w:Humanizm. Historie pojęcia, red. naukowa tomu A. Borowski, Warszaw 2009, s. 417-454 (Seria: Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej).
  • Magistri basiorum – neoplatońskie wariacje na temat katullańskich pocałunków. Od Giovanniego Pontana do Jacobusa Pontanusa, w: Aemulatio & imitatio Powrót pisarzy starożytnych w epoce renesansu, red. K. Rzepkowski, Warszawa 2009, s. 39-58.
  • „Treny" Jana Kochanowskiego wobec włoskiej tradycji funeraliów poświęconych dziewczętom (Giovanni Boccaccio, Giovanni Pontano i inni), „Terminus" X 2008, z. 2 (19), s. 79-121.
  • Petrarkistowskie źródła sennej erotyki Jana Andrzeja Morsztyna, w: Amor vincit omnia. Erotyzm w literaturze staropolskiej, red. R. Krzywy, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008, s. 118-133.
  • Le elegie d'amore di Jan Kochanowski sullo sfondo della pratica e della teoria europea / Elegie miłosne Jana Kochanowskiego na tle praktyki i teorii europejskiej, w: L'Umanesimo Latino in Polonia / Humanizm łaciński w Polsce, Conferenza Internazionale/Naukowa Konferencja  Treviso 2006, s. 127-148. Wersja elektroniczna.
  • Gdy róża jest silniejsza niż śmierć. O przełamywaniu konwencji znikomości życia w metaforyce florystycznej Giovanniego Pontana, w: Rzeczy minionych pamięć. Studia poświęcone prof. Tadeuszowi Ulewiczowi w dziewięćdziesiątą rocznicę urodzin, pod red. A. Borowskiego i J. Niedźwiedzia, Księgarnia Akademicka, Kraków 2007, s.  533-541.
  • Choroba ciała i niemoc twórcza w nowołacińskiej poezji włoskiej. Między topiką funeralną a bukoliczną (Marcantonio Flaminio, Jacopo Sannazzaro, Giovanni Pontano), w: Zgubić się i odnaleźć. Choroba ciała, ducha i umysłu. Ikoniczność w dawnych literaturach romańskich. Materiały pokonferencyjne z VIII Spotkań Specjalistów Dawnych Literatur Romańskich. Kraków, 3-5 grudnia 2005, pod red. M. Surmy-Gawłowskiej, Oficyna Wydawnicza Leksem, Łask 2007, s. 247-252.
  • Patrum erga filiam amor luctuosus. L'espressione funebre dell'amore familiare nella poesia di Giovanni Pontano e Jan Kochanowski. Paralleli e ispirazioni, "Studi Slavistici III" 2006, Firenze University Press, s. 65-80 (wersja elektroniczna)
  • Katullańskie pocałunki petrarkisty („Basiorum liber" Joannesa Secundusa), „Terminus" 2006, nr. 1, s. 115-126.
  • Humanistyczna poezja miłości ojcowskiej w twórczości żałobnej Giovanniego Pontana i w „Trenach" Jana Kochanowskiego, w: „Studia Classica et Neolatina VIII. Ku współczesności...", Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2006, s. 91-103.
  • Wpływ petrarkizmu na kształt i rozumienie elegii nowołacińskiej (na przykładzie „Julia monobyblos" Joannesa Secundusa Hagiensisa), w: Petrarca a jedność tradycji europejskiej – Petrarca e l'unità della cultura europea, Materiały międzynarodowego zjazdu/ Atti del Convegno Internazionale, Warszawa 27-29 V 2004, pod red. M. Febbo, P. Salwa, Semper, Warszawa 2005, s. 281-288.
  • The Topos of de se aegrotante in Humanistic Elegiac Autobiography. The Relation of Clemens Janitius' "Tristia" to Petrus Lotichius Secundus' "Elegiarum Libri", „Civitas Mentis" t. 1, pod red. Z. Kadłubka i T. Sławka, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2005, s. 92-109.
  • Jana Kochanowskiego elegia żałobna dla Jana Tarnowskiego – epicedium zaprzeczone, w: Lektury polonistyczne. Retoryka a tekst literacki, t. II, red. M. Hanczakowski, J. Niedźwiedź, Universitas, Kraków 2003, s. 67-87.
  • Horacjańskie inspiracje „Laudes Urbani VIII Pontifices Maximi" Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, „Terminus", z. 1, 1999, s. 72-100.
  • Jak oddzielała się dusza od ciała w XVII, a jak czyni to w XX wieku? (Maciej Kazimierz Sarbiewski i Wisława Szymborska), „Życie Duchowe" 11 (4) 1997, s. 57-71.

redakcja naukowa

  • Literatura renesansowa w Polsce i Europie. Studia dedykowane Profesorowi Andrzejowi Borowskiemu, pod red. J. Niedźwiedzia, redakcja J. Niedźwiedź, G. Urban-Godziek, E. Buszewicz, J. Koryl, P. Oczko, W. Ryczek, A. Staniszewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016 (Seria: Terminus. Biblioteca Classica II 6), ss. 606.
  • Renaissance and Humanism from the Central-East European Point of View. Methodological Approaches, ed. by Grażyna Urban-Godziek, Jagiellonian University Press, Kraków 2014, ss. 325.
  • Redakcja naukowa elektronicznej „Biblioteki Literatury Staropolskiej i Nowołacińskiej"
  • Bibliografia judaików polskich stulecia XV-XVIII. Hasło Żydzi z tomu XXXV Bibliografii Polskiej Estreicherów, opracowali Grażyna Urban-Godziek, Andrzej Bartczak (hasła hebrajskie), Collegium Columbinum, Kraków 2004, stron 176.
  • redakcja merytoryczna Słownika cytatów łacińskich. Wyrażenia, sentencje, przysłowia, autorstwa Zbigniewa Landowskiego i Krystyny Woś, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2002, stron 756.

 

współautorstwo pozycji encyklopedycznych

  • współautorstwo Leksykonu Sarmacji. Idee, pojęcia, symbole, pod red. A. Borowskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001, stron 256 (hasła: Duma rycerskaEtos obywatelskiEtos rycerskiKonfederacja barska, Koń,LechiadaOgrodyRodzinaRycerz chrześcijańskiSejmy i sejmikiTytuły i honoryUrzędyZiemiaństwoZłota wolność).
  • współautorstwo Encyklopedii Krakowa, pod red. A. H. Stachowskiego, PWN, Kraków 2000, s. XIV, 1135 (ok. dwudziestu haseł rzeczowych i osobowych
  • współautorstwo Słownika Współczesnego Języka Polskiego, pod red. B. Dunaja, wyd. Wilga, Warszawa 1996, stron 1393 (kilkadziesiąt haseł).

 

pozycje popularnonaukowe

  • Elektra – studium cierpienia, esej zamieszczony w programie opery Richarda Straussa, Elektra, w polskiej transmisji przedstawienia z Metropolitan Opera w Nowym Jorku (30 kwietnia 2016), opracowanie A. Smuga, Filharmonia Łódzka im. A. Rubinsteina, Łódź 2016, s. 16–19.
  • przekłady z języków starowłoskiego i francuskiego, oraz koordynacja i redakcja tłumaczeń z języków: katalońskiego, niemieckiego i średnioangielskiego do koncertów Jordi Savalla Copernicus oraz Ansambl La Morra Concinunt Insulae, w: X Festiwal Misteria Paschalia. Program, Krakowskie Biuro Festiwalowe: Kraków, 25-31 marca 2013, s. 40-43, 49-50, 127-137.
  • koordynacja i redakcja tłumaczeń tekstów źródłowych z języków: łacińskiego, włoskiego, ladino, kastylijskiego, katalońskiego, staroniemieckiego, oksytańskiego i francuskiego do koncertu Jordi Savalla, Dinastia Borgia, 4 kwietnia 2012 r., w: IX Festiwal Misteria Paschalia. Program, Krakowskie Biuro Festiwalowe: Kraków, 2-9 kwietnia 2012, s. 56-68.
  • przekład tekstu J. Savala, Dynastia Borgiów. Kościół i władza w epoce renesansu – świadectwo muzyczne, w: IX Festiwal Misteria Paschalia. Program, Krakowskie Biuro Festiwalowe: Kraków, 2-9 kwietnia 2012, s. 52-55.
  • koordynacja i redakcja tłumaczeń tekstów źródłowych z języków: hebrajskiego, greckiego bizantyńskiego, łaciny, oksytańskiego i katalońskiego do koncertu Jordi Savalla, Zapomniane królestwo. Tragedia katarów, 7 kwietnia 2009 r., w: VIII Festiwal Misteria Paschalia. Program, Krakowskie Biuro Festiwalowe: Kraków, 8-25 kwietnia 2011, s. 70-93.
  • Ifigenia w kraju Taurów – esej zamieszczony w programie opery Christopha Wilibalda Glucka, Ifigenia na Taurydzie, w polskiej transmisji przedstawienia z Metropolitan Opera w Nowym Jorku (26 lutego 2011), Filharmonia Łódzka im. A. Rubinsteina, Łódź 2011, s. n.l. 15-20.
  • Przekłady z łaciny oraz koordynacja i redakcja przekładów tekstów źródłowych z języków: starogreckiego, bizantyńskiego, łaciny, hebrajskiego, arabskiego, oksytańskiego, starofrancuskiego, galicyjsko-portugalskiego, ladino, tureckiego i zachodnio-ormiańskiego do koncertu Jordi Savalla Jeruzalem. Miasto pokoju – niebiańskiego i ziemskiego, 7 kwietnia 2009 r., w: 6. Festiwal Misteria Paschalia. SensationsProgram, Kraków, 6-13 kwietnia 2009, s. 22-46.